4 minuten leestijd

Goed contact maken in een gesprek: waarom luisteren vaak moeilijker is dan praten

We denken vaak dat goed communiceren betekent dat je je boodschap helder kunt overbrengen. Maar in de praktijk ontstaat echt contact meestal ergens anders: bij actief en aandachtig luisteren.

En juist dat blijkt verrassend lastig.

Tijdens een overleg dwaal je ongemerkt af naar je to-do-lijst. In een gesprek met een collega merk je dat je alvast je antwoord aan het formuleren bent. Of andersom: je vertelt iets dat voor jou belangrijk is, terwijl de ander ondertussen op zijn telefoon kijkt of je onderbreekt. De verbinding is dan meteen weg.

Goed contact ontstaat niet vanzelf. Het vraagt aandacht en vooral bewuste aandacht.

Actief en aandachtig luisteren is meer dan stil zijn

Veel mensen denken dat luisteren betekent dat je niet praat. Maar iemand kan stil zijn en toch niet echt luisteren.

————————— Lees ook:  ———————————

Verbindend en duidelijk communiceren zonder bot te zijn

——————————————————————————

Luisteren gebeurt met je hele aanwezigheid. Je gesprekspartner merkt binnen enkele seconden of je echt betrokken bent en of je iemand serieus neemt. Niet door wat je zegt, maar door hoe je erbij zit, kijkt en reageert.

Een open luisterhouding helpt daarbij:

• je lichaam gericht naar de ander
• ontspannen oogcontact
• een gezichtsuitdrukking die past bij wat verteld wordt
• kleine signalen van betrokkenheid, zoals knikken of meebewegen

Dat klinkt eenvoudig, maar het effect is groot. Je houding vertelt eigenlijk: ik ben hier en jouw verhaal doet ertoe.

Zelfs aan de telefoon werkt dit zo. Wanneer je rechtop zit en actief luistert, verandert je stem automatisch. Mensen horen aandacht of het gebrek eraan.

Actief en aandachtig luisteren zonder het gesprek over te nemen

Actief en aandachtig luisteren betekent niet dat je voortdurend moet reageren. Sterker nog: te veel reageren kan het gesprek juist verstoren.

Wat wel helpt (zonder dat het een kunstje wordt!):

• korte aanmoedigingen (“ja”, “ik begrijp het”)
• open vragen stellen
• af en toe samenvatten wat je hoort
• de ander laten uitspreken
• stiltes laten bestaan

Die laatste vinden veel mensen ongemakkelijk. Toch zijn stiltes vaak het moment waarop iemand verder durft te vertellen. Wie stilte direct opvult, neemt onbedoeld de ruimte terug.

—————————— Lees ook:  ———————————

Hoe kan ik tactvol communiceren: 14 praktische tips

——————————————————————————

Een veelgemaakte valkuil is luisteren om te reageren, in plaats van luisteren om te begrijpen.

Waarom actief en aandachtig luisteren zoveel invloed heeft

Wanneer iemand zich echt gehoord voelt, gebeurt er iets bijzonders. De spanning in een gesprek neemt af. Mensen worden opener en denken beter mee. Het gesprek wordt gelijkwaardiger.

Aandachtig luisteren heeft daarom drie belangrijke effecten:

• er ontstaat sneller vertrouwen
• misverstanden worden kleiner
• je houdt meer regie in het gesprek zonder te sturen

Dat laatste klinkt misschien tegenstrijdig, maar wie goed luistert, hoeft minder te overtuigen. Mensen zijn eerder bereid naar jou te luisteren wanneer zij zich eerst gehoord voelen.

Een kleine maar belangrijke nuance over actief en aandachtig luisteren

Actief en aandachtig luisteren betekent niet dat je het altijd eens moet zijn met de ander. Begrijpen is iets anders dan instemmen. Juist door eerst goed te luisteren, kun je later duidelijker en rustiger je eigen standpunt innemen.

Goed contact gaat dus niet over aardig zijn, maar over oprechte aandacht en wederzijds respect.

—————————— Lees ook:  ———————————

Hoe onderling respect op de werkvloer goed is voor je welzijn en prestaties; 5 manieren  

——————————————————————————

En misschien is dat wel de kern van effectieve communicatie: niet sneller reageren, maar iets langer aanwezig blijven bij wat de ander werkelijk zegt.

Denk je dat iemand anders baat heeft bij deze column over het leegmaken van een te vol hoofd voor meer rust en zelfvertrouwen? Dan zou ik het fijn vinden als je de link doorstuurt.

Nog even dit…

Wil je verbindender en duidelijker leren communiceren met collega’s en medewerkers? En kun je wel wat hulp gebruiken?
Je bent van hart welkom om contact met me op te nemen voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek.