Assertiviteit - Grenzen stellen
Grenzen stellen bij werkdruk; het begint bij jezelf
5 minuten leestijd
Prettig en effectief je grenzen aangeven
Je weet heus wel hoe je ‘nee’ moet zeggen. En toch grenzen stellen bij werkdruk lukt niet altijd.
Je agenda loopt vol of je zegt nog even “ja” tegen dat ene verzoek. En voor je het weet, is de werkdruk weer hoog.
Herkenbaar?
Ik heb inspiratie opgedaan om hierover te schrijven omdat ik veel professionals en leidinggevenden coach die willen leren met meer zelfvertrouwen grenzen aan te geven. Zij denken dat grenzen stellen bij werkdruk vooral gaat over grenzen stellen naar anderen toe. Dat het gaat over duidelijker communiceren en over vaker ‘nee’ zeggen tegen je collega’s, leidinggevende of medewerkers.
Maar in de praktijk zit het knelpunt vaak ergens anders; bij jezelf en de drempel om een oncomfortabele keuze te maken op je werk.
Waarom grenzen stellen op het werk zo lastig is
Werkdruk ontstaat zelden alleen door wat anderen van je vragen. Het ontstaat vooral door wat jij jezelf oplegt.
Gedachten zoals:
- “Ik moet dit nog afmaken.”
- “Ik kan dit niet laten liggen.”
- “Straks vinden ze me niet aardig of betrokken genoeg.”
- “Ik doe het wel even. Voelt fijn om ander te helpen.”
Zorgen ervoor dat je doorgaat. Ook als je eigenlijk al over je grens heen bent.
En dat maakt grenzen stellen bij werkdruk ingewikkeld.Want hoe zeg je ‘nee’ tegen een ander, als je vanbinnen al automatisch ‘ja’ hebt gezegd?
Het verschil tussen grenzen stellen aan jezelf en aan anderen
Er zijn twee niveaus waarop grenzen spelen:
#1. Grenzen naar anderen toe in je werk
Dit gaat over communicatie en assertiviteit. Zeggen wat je wel en niet wil en doet.
#2. Grenzen naar jezelf
Dit gaat over regie nemen over jezelf. Besluiten wanneer je stopt, prioriteert of iets laat liggen.
Veel mensen richten zich op het eerste niveau, terwijl de echte winst vaak zit in het tweede.
Waarom je (onbewust) wacht op toestemming
Misschien herken je dit:
Je weet dat je moet stoppen, maar je doet het pas als er een goede reden is.
- De kinderopvang sluit
- Iemand zegt dat je naar huis moet
- Iets kan echt niet anders
Dan “mag” je ineens wel grenzen stellen van jezelf.
Zonder die reden ga je door vanuit schuldgevoel of om een ingewikkeld gesprek te vermijden. Alsof je toestemming nodig hebt om ergens ‘nee’ tegen te zeggen.
En precies daar zit iets wat vaak wordt onderschat. Wil je wel leren grenzen stellen bij werkdruk zonder dat je een reden hebt, dan heb je een beetje mentale lef nodig.
Grenzen stellen vraagt om een beetje lef
Niet groots of stoer, maar wel merkbaar.
Het is het moment waarop je denkt: “Ik ga dit nu niet doen.” Of “Ik heb hier geen tijd voor.”
En dat je dat ook uitspreekt. Niet omdat het makkelijk is, maar juist omdat het ongemakkelijk voelt.
Lef zit hier in kleine dingen:
- stoppen terwijl je nog niet “klaar” bent
- zeggen dat iets niet meer past
- iemand teleurstellen zonder jezelf te verantwoorden
- niet wachten tot iemand anders de grens voor je trekt
- eerst nadenken wat je zelf wilt en kunt.
Je gaat als het ware over een drempel heen. En dat is spannend, want je weet niet altijd hoe de ander reageert. Maar het alternatief is vaak dat je over je eigen grens heen blijft gaan.
De gevolgen van geen grenzen stellen bij werkdruk aan jezelf
Structureel over je grenzen heen gaan in je werk lijkt misschien loyaal, betrokken of verantwoordelijk gedrag. Maar de impact is groot:
- aanhoudende werkdruk
- vermoeidheid
- minder energie en focus
- meer stress
- druk hoofd dat je niet meer stil krijgt
- minder plezier in je werk
- impact in je privéleven
- en uiteindelijk minder effectief functioneren
Grenzen stellen op het werk is dus geen luxe. Het is een voorwaarde om duurzaam goed te blijven functioneren in je werk en je privéleven.
Grenzen stellen aan jezelf: zo pak je het aan
Wil je beter omgaan met werkdruk en duidelijker je grenzen bewaken? Begin dan hier:
#1. Maak je ‘moeten’ zichtbaar
Schrijf eens op wat je allemaal van jezelf moet.En vraag je af: van wie moet dit eigenlijk?
#2. Oefen met kleine momenten van lef
Kies één moment per dag waarop je stopt of ‘nee’ zegt, zonder uitgebreide uitleg.Niet perfect, wel bewust.
#3. Vervang ‘moeten’ door ‘kiezen’
Niet: ik moet dit nog doenMaar: ik kies ervoor om dit nu wel of niet te doen
Dat vergroot je gevoel van regie.
#4. Toets je aannames over grenzen stellen bij werkdruk
Wat gebeurt er echt als je ‘nee’ zegt? Vaak valt dat in de praktijk mee.
Een belangrijk nuancepunt over grenzen stellen bij werkdruk
Grenzen stellen betekent niet dat je altijd minder doet of per se ‘nee’ zegt.
Soms is werkdruk tijdelijk hoger. Soms vraagt een situatie nu eenmaal extra inzet.
De vraag is dus niet: hoe voorkom ik elke vorm van druk?Maar: wanneer kies ik er bewust voor en wanneer niet meer?
Tot slot; Grenzen stellen aan jezelf en anderen
Als grenzen stellen niet lukt, kijk dan niet alleen naar de ander. Kijk ook naar wat je jezelf oplegt. Naar de lat die je intern steeds hoger legt.
Want hoe duidelijk je ook communiceert, als je jezelf geen toestemming geeft om te stoppen, verandert er weinig.
En soms vraagt dat iets kleins, maar wezenlijks: dat je over die drempel heen stapt, ook als het ongemakkelijk voelt.
Waar zou jij vandaag een beetje meer lef kunnen tonen?
Veel succes!
Denk je dat iemand anders baat heeft bij deze column over het leegmaken van een te vol hoofd voor meer rust en zelfvertrouwen? Dan zou ik het fijn vinden als je de link doorstuurt.
Vind je het ook lastig om je grenzen aan te geven? Neem contact met me op voor een gratis en vrijblijvend kennismakingsgesprek. Je bent van harte welkom!
